Celebrating 85th Birth Anniversary of Jerzy Grotowski ✦ 11-18 August 2018 Kolkata INDIA 

BIBHABAN in association with Theatre House & Proscenium

A few words of introduction…

Jerzy Grotowski (★11th of August 1933 – ☄︎14th of January 1999) was a theatre director, researcher investigating the art of acting and performance, a lecturer in theatre anthropology, reformer of the performing arts and cultural visionary. I was lucky to meet on my creative path a teacher, who as a young man was an intern and collaborator of Grotowski. Ryszard Nieoczym helped us – students of performance art, understand that the interiority of a human is as important as his/her work. He showed us also that real cognition is achieved through acting, not just the rational comprehension of the idea. It was Grotowski who transmitted to Nieoczym such an approach to creative work. Although this approach could seems archaic nowadays, but Grotowski discovered it anew.He recalled it from the shadows of the past and explored its meaning in practice. The performative practices that resulted directly from such an approach were named art as vehicle. Grotowski’s art magna – his great art, began with the work of the ensemble Laboratory Theater in Opole and was continued in Wroclaw/Poland, then was fulfilled in the work on art as vehicle in Pontedera Italy.

His life was strongly associated with India. He visited West Bengal many times, where he encountered Bauls. They collaborated with him, among others in the frame of the project Theatre of Sources. Grotowski passed away, however he returned to India. His ashes were scattered over the holy mountain of Arunachala in Tamil Nadu, where had lived his spiritual master, Sri Ramana Maharishi (1878-1950).

In Poland we remember Jerzy Grotowski on the anniversary of his death. Almost nobody remembers the anniversary of his birth. I was really delighted when, in 2013, I found out that in Kolkata someone celebrates the birth anniversary of him. Since 2003, the spiritus movens of these events has been, and still is Supriyo Samajdar, artistic director of Bibhaban Theatre.

I am happy with  my creative contribution to the realization of this unique event in 2018 ❣️

I want encourage everyone to join us !

Justyna Jan-Krukowska ➤JUSTBODYLAB  Poland

For info about participation in the event please mail: /


Detailed info below▼

TOWARDS A BETTER WORLD ►➢► Baul Music, Performance & Theatre Workshop

“… it is not important whether it is called a theatre. Such a place is necessary. If a theatre did not exist, another pretext would be found.” – Jerzy Grotowski

MEETING 11-17 August 2018

Theatre House Shantiniketan, India

Meeting is a shared space to come together and celebrate, to move through sound to silence, through silence to sound, through movement to stillness, through stillness to movement, through others to the Self, through self to the others, through space to the space less through an empty space. Six days theatre encounter with open theatre – exploring the inner aspect of our lives, the communication without social masks, and the relation towards ourselves and others around us, to search for our artistic self.

OBJECTIVE ✴︎ The objective of this process is to evolve a way of living, where we are trying to find some sort of unity, a space where  we can live in the  rhythm of life.

METHODS ✴︎ The research methodology is the open theatre form, which has evolve from our 16 years practice through our journey with various people from different art forms. The core of this method is to search for and discover the relationships between people where a communication evolves.

CONCEPT ✴︎ Exploring the inner aspect of our lives, the communication without the social mask, and the relation toward ourselves and others around us through reestablishing and deepening contact with our own body. In order to get this experience all participants would be practicing:

✺ work with the breath ✺ connection with the ground – grounding ✺ work with the voice including exploration of the personal potential of the voice ✺ work with images – discovering the body as a habitat of feelings and imagination ✺ the ability of recognition the organic rhythms of activity and relaxation.

The participants reestablish contact with her/his own body through specific practices in the natural environment:

✺ searching for unity with the elements of nature: earth, water, fire, air and space ✺ exercises recovering of sensory sensitivity for sound, fragrance and  tactile stimuli ✺ feeling the body’s organic rhythms and their variations, at different times of the day and of the night.

Here and now ✴︎ To gain experience of the body as a source and habitat of feelings and imagination, participants will confront an intellectual concepts about body with the experience here and now of herself / himself.  It shall  be achieved through specific physical actions – in search of a full  relationships with others, in search of harmony with nature, through working  with Bauls music, exploring inner expression, working with silence, searching for light…

Some practical details  ➤ Please prepare a short text or song. Memorize it properly. Please bring comfortable  outfit to work. We will work barefoot without shoes. It will be useful to  take small blanket, mat or shawl to lay comfortably on the  ground.

COLLABORATORS /LEADERS ✺ Supriyo Samajdar (India) – concept, design and direction ✺ Bhakta Das Baul (India) – music ✺ Sanghamitra Das Baul (India) – music  ✺ Justyna Jan-Krukowska (Poland) – work with body, voice & object /Justbodylab.

PARTICIPATION ✴︎ Participation will be open to any interested actors, students or theatre practitioners but also to all who not practically involved in theatre but wanting to explore their inner self.   IMPORTANT INFO 11th August we leave Kolkata at 8.30 am. We take train for Bolpur from Howrah station, at 10 am. We will reached Bolpur at 12.30 pm. From Bolpur we will go to Theatre House and take rest.  At the evening 6 pm, we will start the session, which will end on 16th August at 9pm. In between there we do work in the morning, in the evening, with nature, with ourselfs, with music, we explore ourselves.  So there is a daily schedule which will depends on our energy and work. There are directors who decide how they work, and among what time, so participants are request to follow their directions. 17th August at noon, we will leave Theatre House and we will coming back to Kolkata. at 4.30 pm ➤Participants are requested to reach Kolkata by 10th August – to stay in Kolkata on their own cost for the night 10th of August & since 17th to 18th of August .

PARTICIPATION FEE for the session Meeting 11-17 August 2018 is for European/International participants – 200 euro before 15th July 2018, after this date – 250 euro. For Indian participants is 7500 INR, before 15th July 2018 and after this date is 10000 INR. The fee is including food, lodging and travel from Howrah station to the work space and come back travel to Howrah station.

For info about entries to the MEETING please mail: /

18th August 2018 ✴︎Proscenium Art Centre, Kolkata ✺ 1pm-7pm Discussion & Performance

Few Words About the Open Theatre

The world changes fast. World’s a racecourse, in this troubled times – lanes and by lanes of uncertainly. Before attempting to answer let’s attempt what we want to say. I know the question is relative. Theatre is a course in a priding light. Theatre is a path-breaker, Pathfinder, Path-creator. Human relationship operates on a different parameter compared to an actor-actor relationship. There’s of course a differences in relationship between proscenium and non-proscenium theatre. If isn’t relationship of consumerism branding and globalization alone. How to cleanse one’s mind the actor’s mind the performer’s mental landscape from instructs evolves an interactive form. The process involves artists, film makers, dancers, choreographers, poet, photographer, vocalist and musician. Theatre let’s now understand is not only to create a solution of social ills. More importantly let’s understand that it is primarily mean to cure personal ills. Live people. Live audience, save illusion. Open theatre. Realism is staring at your face: The Theatre of cruelty.Actor-spectator communication. Not doing business with instincts. The personal talk and realism are being metaphorically illusory. Analyzing the audience: the Marriage of Life. Theatre. Killing oneself is the way. Creating a better society. In isn’t about competition, it’s about being competitive through minds, instincts and more than I, me, myself. It is I, myself and It is us. And that is open theatre. Open in the sense of unrestricted, accessible, an open mind, a communion.

►You can find the history of the event and updates in a link below:



Świętując 85 rocznicę rocznicę urodzin Jerzego Grotowskiego ✦ 11-18 sierpnia 2018  Kalkuta INDIE 

BIBHABAN ✺ we współpracy z Theater House Shantiniketan & Proscenium

Kilka słów wstępu…

Jerzy Grotowski (★11th of August 1933 – ☄︎14th of January 1999) był reżyserem teatralnym, badaczem sztuki aktorskiej i performerskiej, wykładowcą antropologii teatralnej, reformatorem sztuki widowiskowej i wizjonerem kultury. Miałam szczęście spotkać na swej twórczej ścieżce nauczyciela, który w młodości był stażystą Grotowskiego. Ryszard Nieoczym pomógł nam, swoim uczniom zrozumieć, że wnętrze człowieka jest tak samo istotne jak jego dzieło sztuki. Pokazał nam również, że prawdziwe poznanie osiąga się przez działanie, a nie tylko racjonalne pojmowanie idei. To Grotowski przekazał Nieoczymowi takie podejście do pracy twórczej. Mimo, że może się dziś ono wydawać archaiczne, ale to właśnie Grotowski odkrył je na nowo. Przywołał z mroków przeszłości i zgłębiał jego znaczenie w praktyce. Praktyki performatywne, które bezpośrednio zeń wynikały nazwał  sztuką jako wehikuł. Ars Magna Grotowskiego miała swój początek w pracy zespołu Teatru Laboratorium w Opolu i we Wrocławiu i spełniła się w pracy nad sztuką jako wehikułem w Workcenter, we włoskiej Pontederze.

Jego życie było silnie związane z Indiami. Wielokrotnie odwiedzał Bengal Wschodni, gdzie spotkał Baulów. Współpracowali z nim, między innymi w ramach projektu Teatr Źródeł. Grotowski odszedł na zawsze, lecz powrócił do Indii. Jego prochy zostały rozsypane nad świętą Górą Arunachala w Tamil Nadu, gdzie kiedyś mieszkał jego mistrz duchowy Sri Ramana Maharishi (1878-1950). W Polsce pamiętamy o Jerzym Grotowskim z okazji rocznic jego śmierci. Nieliczni  pamiętają o rocznicy jego urodzin. Byłam naprawdę zachwycona, gdy w 2013 dowiedziałam się, że w Kalkucie ktoś świętuje rocznicę jego urodzin. Od 2003 niestrudzonym spiritus movens tego wydarzenia jest Supriyo Samajdar, dyrektor artystyczny Teatru Bibhaban.

Cieszę się, że wniosę swój twórczy wkład w urzeczywistnienie tego wydarzenia w 2018 roku❣️

Gorąco zachęcam do uczestnictwa !

Justyna Jan-Krukowska ➤ JUSTBODYLAB

Żeby zgłosić udział w wydarzeniu i uzyskać info o sposobie płatności, proszę pisać na adres email: /


Szczegółowe info poniżej▼


Muzyka Baulów, Performance, Warsztaty   ➤ „Nieważne czy nazwiemy to teatrem. Miejsce jest niezbędne. Gdyby teatr nie istniał, można by znaleźć inny pretekst.”  – Jerzy Grotowski

SPOTKANIE / MEETING 11-17 sierpnia 2018 ✺ Theater House Shantiniketan INDIE

Spotkanie jest wspólną przestrzenią, gdzie można zejść się i świętować. Przejść przez dźwięk do ciszy, przez ciszę do dźwięku, poprzez ruch do bezruchu, przez bezruch do ruchu, poprzez innych do siebie, poprzez siebie do innych, przez pustą przestrzeń, od przestrzeni do bezkresu…Sześć dni wypełnionych eksploracją przejawów naszego życia wewnętrznego, porozumiewaniem się bez masek społecznych/kulturowych, badaniem relacji ja-ja oraz relacji ja-inni, poszukiwaniem własnej twórczej tożsamości.

CEL ✴︎Celem procesu pracy jest ewolucja sposobu działania, w którym staramy się znaleźć jakąś jedność, przestrzeń, gdzie możemy istnieć w rytmie życia.

METODA ✴︎ Wywodzi się z badań w obszarze teatru otwartego, w języku bengalskim Mukta Natja, które prowadziliśmy w czasie ostatnich szesnastu lat naszej działalności. Badania te oparte są na praktycznych doświadczeniach podróży z ludźmi, poprzez różne dziedziny sztuki. Rdzeniem metody jest poszukiwanie i odkrywanie związków międzyludzkich, w których ewoluuje/rozwija się komunikacja.

IDEA ✴︎ Odkrywanie wewnętrznego aspektu naszego życia, odkrywanie komunikacji bez masek społecznych, badanie stosunku do siebie samego i do innych poprzez przywrócenie / pogłębienie kontaktu z własnym ciałem. Żeby tego doświadczyć, uczestnicy będą praktykować: ✺ pracę z oddechem ✺ ugruntowanie – łączność z ziemią ✺ pracę z głosem, w tym badanie osobistego potencjału głosu ✺ pracę z wyobrażeniami – odkrywanie ciała jako siedziby uczuć i wyobraźni ✺ zdolność odczuwania organicznych rytmów aktywności i odpoczynku.

Uczestnicy warsztatu przywrócą kontakt ze swym ciałem poprzez specyficzne praktyki w środowisku naturalnym: ✺ poszukiwanie łączności żywiołami – ziemią, wodą, ogniem, powietrzem i przestrzenią✺ćwiczenia przywracające zmysłową wrażliwość na dźwięki, zapachy i bodźce dotykowe ✺ odczuwanie organicznych rytmów ciała, ich zmienności  o różnych porach dnia i nocy.

TU I TERAZ ✴︎ Żeby zyskać doświadczenie ciała jako siedziby uczuć i wyobraźni, intelektualne koncepcje na temat swojego ciała uczestniczka/uczestnik skonfrontuje z doznaniem siebie tu i teraz. Uczyni to na drodze konkretnych działań fizycznych – w poszukiwaniu pełnych relacji z innymi, w poszukiwaniu harmonii z naturą, poprzez pracę z muzyką Baulów, odkrywanie wewnętrznej ekspresji, pracę z ciszą, poszukiwanie światła …

Garść niezbędnych szczegółów ➤ Bardzo proszę przygotować krótki tekst lub piosenkę. Przygotować czyli opanować pamięciowo. Proszę mieć ze sobą wygodny, nie krępujący ruchów strój do pracy. Pracujemy bez obuwia, na boso. Przyda się nieduży koc, lub chusta do leżenia na ziemi.

PROWADZENIE  WARSZTATÓW✺ Supriyo Samajdar,  Indie – pomysł, projekt, prowadzenie ✺ Bhakta Das Baul, Indie  – muzyka ✺ Sanghamitra Das Baul, Indie – muzyka ✺ Justyna Jan-Krukowska, Polska – praca z ciałem, głosem i przedmiotem / Justbodylab 

UCZESTNICTWO w warsztatach MEETING jest otwarte dla wszystkich zainteresowanych aktorów, performerów, studentów lub praktyków teatru. Także dla tych, którzy nie są praktycznie zaangażowani w teatr, ale chcą zgłębić swoje wewnętrzne ja – studiując warsztat performerski i odkrywając głębię twórczych możliwości człowieka. 

WAŻNE INFO ORGANIZACYJNE 11 sierpnia opuszczamy Kalkutę o godzinie 8.30 rano. Pociągiem do Bolpur jedziemy ze stacji Howrah, o 10.00. Do Bolpur dotrzemy o 12.30.  Z Bolpur udamy się do Theatre House, po dotarciu na miejsce odpoczniemy. O godzinie 18.00 wieczorem rozpoczniemy sesję, która zakończy się wieczorem 16 sierpnia o godz. 21.00. W międzyczasie pracujemy rano, wieczorem, z naturą, ze sobą, z muzyką, zgłębiamy siebie… Mamy zatem codzienny harmonogram zajęć, który zależy od naszej energii i woli pracy. Prowadzący warsztaty decydują o porze i sposobie zajęć, dlatego też uczestnicy proszeni są o podążanie za ich wskazówkami. 17 sierpnia, w południe, opuścimy Theatre House i wrócimy do Kalkuty o 16.30. Uczestnicy proszeni są o dotarcie do Kalkuty do 10 sierpnia, pozostanie w Kalkucie na własny koszt na noc 10 sierpnia oraz od 17 do 18 sierpnia.

OPŁATA ZA UDZIAŁ w Meeting  11-17 sierpnia 2018 ➤ Dla cudzoziemców: 200 euro do 15 lipca 2018, po upływie tego terminu: 250 euro. Dla indyjskich uczestników: 7500 INR do 15 lipca 2018 roku, a po tym terminie: 10000 INR. Opłata obejmuje wyżywienie, zakwaterowanie, podróż ze stacji Howrah do miejsca pracy i podróż powrotną do stacji Howrah.

Żeby zgłosić swój udział w Meeting i uzyskać info o sposobie płatności, proszę pisać na adres email: /


18 sierpnia 2018 Proscenium Art Centre, Kalkuta ✺ 13.00-19.00 ★ Dyskusja & Performance


Kilka Słów o Teatrze Otwartym / The Open Theatre. Świat zmienia się szybko. W tych niespokojnych czasach, świat jest torem wyścigowym z pasami ruchu i bocznymi drogami niepewności. Zanim odpowiemy na pytanie, spróbujmy tego, co chcemy powiedzieć. Wiem, że pytanie jest względne.Teatr jest  drogą dumnie oświetloną. Teatr jest łamaczem ścieżki, odkrywcą ścieżki, twórcą ścieżki. Teatr i performance nie są dziś jedynie lekarstwem na społeczne zło. Pokazują swój pierwotny sens istnienia – uzdrawianie w wymiarze indywidualnym. Żywi ludzie. Prawdziwi widzowie i żywi świadkowie. Oszczędność iluzji. Teatr otwarty. Realizm wpatrujący się w twoją twarz. Teatr okrucieństwa. Komunikacja aktorów z widzami. Nie róbmy biznesu na instynktach.

Opis historii wydarzenia oraz aktualności można znaleźć tu: